Hoe snel herstel je na een laserbehandeling of lensimplantatie?

Wie een ooglaserbehandeling of lensimplantatie overweegt, wil meestal weten wanneer werken, sporten en autorijden weer mogelijk zijn. Bij RLE, LASIK, SMILE en ICL heb je doorgaans vanaf de eerste dag al behoorlijk zicht, al is het nog niet perfect. Na enkele dagen zien de meeste patiënten bijna optimaal en kunnen ze hun werk hervatten.

PRK vormt de belangrijkste uitzondering: daarbij herstelt het oogoppervlak trager en duurt het langer voor je zicht voldoende stabiel is. Hieronder lees je wat je per behandeling mag verwachten en welke voorzorgsmaatregelen belangrijk zijn.

Herstel in één oogopslag

BehandelingZicht tijdens de eerste dagenWerk hervattenSporten
RLEVaak al behoorlijk vanaf dag één, verdere verbetering in de dagen ernaVaak na enkele dagenLicht na ongeveer 1 week, zwaarder na ongeveer 2 weken
LASIKMeestal snel helder, maar aanvankelijk mogelijk wisselendVaak na enkele dagenLicht na ongeveer 1 week, zwaarder na ongeveer 2 weken
SMILEAl behoorlijk op dag één, doorgaans bijna optimaal na enkele dagenVaak na enkele dagenLicht na ongeveer 1 week, zwaarder na ongeveer 2 weken
PRKEerste dagen wazig en gevoelig; verbetering verloopt geleidelijkMeestal later dan bij andere techniekenHervatten volgens de genezing van het oogoppervlak
ICLVaak al behoorlijk vanaf dag één, maar nog niet volledig stabielVaak na enkele dagenLicht na ongeveer 1 week, zwaarder na ongeveer 2 weken

Dit zijn algemene richtlijnen. Je eigen herstel kan wat sneller of trager verlopen. Het type ingreep, de genezing van je ogen, droge ogen, je sterkte en de aard van je werk of sport spelen daarbij een rol. De instructies van je oogarts hebben altijd voorrang.

Wat betekent “hersteld”?

Herstel bestaat uit meer dan alleen scherp kunnen zien. Je ogen moeten ook genezen en je zicht moet voldoende stabiel zijn voor dagelijkse activiteiten.

Tijdens de eerste dagen kun je bijvoorbeeld nog last hebben van:

  • wisselend of licht wazig zicht;
  • lichtgevoeligheid;
  • droge, prikkende of vermoeide ogen;
  • halo’s of lichtkringen rond lampen;
  • een verschil in hersteltempo tussen beide ogen.

Dat betekent niet noodzakelijk dat er iets misloopt. Het zicht kan al goed bruikbaar zijn terwijl de volledige genezing nog bezig is. Ook de kwaliteit van het nachtzicht en het comfort van het oog kunnen nog verder verbeteren nadat je dagelijkse activiteiten hebt hervat.

Herstel na RLE

Bij RLE of refractive lens exchange wordt de natuurlijke ooglens vervangen door een kunstlens. De ingreep lijkt technisch op een cataractoperatie, maar gebeurt om een brilsterkte te corrigeren.

Veel patiënten hebben de dag na de ingreep al behoorlijk zicht. Het kan aanvankelijk nog wat wazig of wisselend zijn. Na enkele dagen is het zicht doorgaans al goed bruikbaar voor dagelijkse activiteiten en kantoorwerk.

Bij bepaalde kunstlenzen kan je brein tijd nodig hebben om zich aan de nieuwe manier van kijken aan te passen. Dat geldt vooral wanneer de lens bedoeld is om zowel veraf als dichtbij zicht te ondersteunen. Lichtkringen, schittering of een minder vertrouwd nachtzicht kunnen daardoor langer aanwezig blijven dan de eigenlijke wondgenezing.

In de eerste periode is het belangrijk om:

  • de voorgeschreven oogdruppels correct te gebruiken;
  • niet in het oog te wrijven;
  • stof, vuil en water uit de ogen te houden;
  • zwaar tillen en intensief sporten tijdelijk te vermijden.

Lichte sportactiviteiten kunnen gewoonlijk na ongeveer één week. Voor intensieve inspanningen wacht je bij voorkeur ongeveer twee weken. Zwemmen stel je best drie tot vier weken uit.

Herstel na LASIK

Bij LASIK maakt de oogarts een dun flapje in het hoornvlies. Vervolgens wordt de brilsterkte met een laser gecorrigeerd en wordt het flapje teruggeplaatst.

LASIK staat bekend om zijn snelle visuele herstel. De eerste uren kunnen de ogen branderig, waterig of lichtgevoelig zijn. De dag nadien is het zicht meestal al behoorlijk, maar nog niet noodzakelijk perfect. Veel patiënten kunnen na enkele dagen opnieuw werken.

Droogte kan het zicht tijdelijk doen schommelen. Zo kun je ’s morgens scherp zien en later op de dag wat waziger, zeker bij langdurig schermwerk. Kunsttranen en regelmatige schermpauzes kunnen dan helpen, volgens het advies van je oogarts.

Omdat bij LASIK een hoornvliesflapje wordt gemaakt, gelden extra aandachtspunten:

  • wrijf niet hard in je ogen;
  • vermijd tijdens de eerste weken elke slag of stoot tegen het oog;
  • wees ook later voorzichtig met contactsporten waarbij je een vinger, elleboog of bal in het oog kunt krijgen;
  • draag indien aangewezen een geschikte sport- of oogbescherming.

Na de eerste herstelperiode kun je de meeste activiteiten opnieuw normaal uitvoeren. Voor contactsporten bespreek je het hervattingsmoment het best specifiek met je oogarts.

Herstel na SMILE

Bij SMILE wordt de correctie uitgevoerd via een kleine opening in het hoornvlies. Er wordt geen groot hoornvliesflapje gemaakt zoals bij LASIK.

Ook na SMILE verloopt het herstel meestal snel. Op dag één is het zicht vaak al behoorlijk, maar het kan nog wat mistig of minder contrastrijk lijken. In de dagen erna wordt het doorgaans snel scherper en stabieler. Kantoorwerk is vaak na enkele dagen opnieuw mogelijk.

Hoewel er geen LASIK-flapje is, moet het hoornvlies nog steeds genezen. Ook hier gelden dus tijdelijk beperkingen voor sporten, zwemmen en wrijven in de ogen.

Als algemene leidraad:

  • lichte beweging of rustige sport na ongeveer één week;
  • zwaardere sportactiviteiten na ongeveer twee weken;
  • zwemmen na drie tot vier weken.

SMILE kan voor sommige mensen een voordeel bieden wanneer een behandeling zonder hoornvliesflapje gewenst is. Of de techniek geschikt is, hangt onder meer af van je brilsterkte, de vorm en dikte van je hoornvlies en de gezondheid van het oog. Dat wordt tijdens het vooronderzoek gemeten.

Herstel na PRK

Bij PRK wordt geen flapje gemaakt. De oppervlakkige cellaag van het hoornvlies wordt verwijderd, waarna de laser de vorm van het hoornvlies corrigeert. Die oppervlaktelaag moet vervolgens opnieuw aangroeien.

Daardoor verloopt het herstel duidelijk trager dan bij LASIK, SMILE, RLE of ICL. De eerste dagen kunnen de ogen gevoelig, tranend en lichtschuw zijn. Het zicht is doorgaans wazig en kan wisselen. Vaak wordt tijdelijk een beschermende contactlens geplaatst terwijl het oogoppervlak geneest.

Na de eerste genezingsfase verbetert het zicht geleidelijk, maar het kan nog een tijd schommelen. Schermwerk, lezen en autorijden kunnen daardoor langer moeilijk zijn. Wie PRK ondergaat, plant best meer hersteltijd in dan iemand die voor LASIK of SMILE wordt behandeld.

Het trage herstel betekent niet dat PRK een minderwaardige behandeling is. PRK kan juist geschikt zijn wanneer een techniek zonder flapje gewenst is of wanneer de eigenschappen van het hoornvlies daar aanleiding toe geven. De dikte, vorm en stabiliteit van het hoornvlies moeten tijdens een vooronderzoek nauwkeurig worden beoordeeld.

Herstel na ICL

Een ICL is een implanteerbare contactlens die in het oog wordt geplaatst zonder de natuurlijke ooglens te verwijderen. Deze behandeling wordt vaak overwogen bij brilsterktes of oogkenmerken waarvoor een laserbehandeling minder geschikt is.

Op de eerste dag is het zicht meestal al behoorlijk, al kan het nog wat wazig of wisselend zijn. Na enkele dagen kunnen veel patiënten hun gewone werk hervatten. De kleine operatiewonde en de weefsels in het oog hebben echter meer tijd nodig om volledig te genezen.

Tijdens de controles kijkt de oogarts onder meer naar de oogdruk, de positie van de lens en de genezing van het oog. Gebruik je oogdruppels precies zoals voorgeschreven en sla de geplande controles niet over, ook niet wanneer je al goed ziet.

Voor sport en zwemmen gelden doorgaans dezelfde praktische termijnen als bij RLE:

  • lichte sport na ongeveer één week;
  • intensieve sport na ongeveer twee weken;
  • zwemmen na drie tot vier weken.

Wanneer kun je opnieuw werken?

Na RLE, LASIK, SMILE en ICL kun je vaak na enkele dagen opnieuw aan het werk. Bij rustig kantoorwerk gaat dat meestal sneller dan bij een beroep met stof, vuil, fysiek zwaar werk of risico op oogletsels.

Werk je bijvoorbeeld in de bouw, een werkplaats, een zwembad of een omgeving met chemische dampen, dan kan een langere onderbreking of extra oogbescherming nodig zijn. Na PRK moet je doorgaans meer tijd voorzien omdat het zicht de eerste dagen onvoldoende stabiel kan zijn.

Bij schermwerk helpen deze maatregelen:

  • neem regelmatig een korte kijkpauze;
  • knipper bewust wat vaker;
  • gebruik voorgeschreven kunsttranen;
  • verminder tijdelijk de helderheid van je scherm als licht storend is;
  • bouw lange werkdagen geleidelijk op.

Wanneer mag je opnieuw autorijden?

Autorijden mag niet alleen afhangen van het aantal dagen sinds de ingreep. Je moet voldoende scherp en comfortabel zien en aan de wettelijke gezichtseisen voldoen. Nachtzicht, lichtgevoeligheid en contrast zijn daarbij minstens even belangrijk als de letters die je overdag kunt lezen.

Rijd daarom pas opnieuw wanneer je oogarts dit veilig vindt. Laat je tijdens de eerste controle bij voorkeur brengen, ook als je verwacht dat je zicht al goed zal zijn.

Sporten, zwemmen en make-up

Voor RLE, LASIK, SMILE en ICL gelden als algemene richtlijn:

  • wandelen en lichte dagelijkse beweging: meestal snel mogelijk;
  • lichte sport: na ongeveer één week;
  • zwaardere of intensieve sport: na ongeveer twee weken;
  • zwemmen, sauna en jacuzzi: bij voorkeur pas na drie tot vier weken.

Water uit een zwembad, vijver of zee kan ziektekiemen bevatten en de ogen irriteren. Wacht daarom tot de genezing voldoende gevorderd is.

Ook oogmake-up gebruik je beter niet tijdens de eerste herstelperiode. Bij het aanbrengen en verwijderen ervan trek of wrijf je gemakkelijk aan de oogleden. Je oogarts kan aangeven wanneer je dit veilig mag hervatten.

Waarom mag je niet hard in je ogen wrijven?

Na de herstelperiode zijn de meeste gewone activiteiten opnieuw toegestaan. Hard in de ogen wrijven blijft echter af te raden. Sterke druk kan het hoornvlies vervormen en irritatie of schade veroorzaken.

Na LASIK is voorzichtigheid extra belangrijk omdat er een hoornvliesflapje werd gemaakt. Heb je jeuk door droge ogen of allergie, wrijf dan niet, maar gebruik de oogdruppels die je arts heeft aangeraden. Een koud kompres op gesloten oogleden kan soms eveneens verlichting geven zonder druk op het oog uit te oefenen.

Wanneer neem je contact op met de oogarts?

Lichte irritatie, wisselend zicht en lichtgevoeligheid kunnen tijdens het normale herstel voorkomen. Neem wel snel contact op met de oogarts bij:

  • toenemende of hevige oogpijn;
  • een plotselinge duidelijke daling van het zicht;
  • toenemende roodheid;
  • uitgesproken afscheiding uit het oog;
  • een slag of stoot tegen het geopereerde oog;
  • klachten die duidelijk erger worden in plaats van verbeteren.

Wacht bij zulke symptomen niet tot de volgende geplande controle.

Conclusie

Na RLE, LASIK, SMILE en ICL is het zicht op de eerste dag meestal al behoorlijk en na enkele dagen vaak bijna optimaal. Werk hervatten lukt doorgaans na enkele dagen. Voor lichte sport wacht je ongeveer één week, voor intensieve sport ongeveer twee weken en voor zwemmen bij voorkeur drie tot vier weken.

PRK vraagt meer geduld omdat het oogoppervlak opnieuw moet aangroeien. Het zicht herstelt daardoor trager en kan langer wisselen. Welke behandeling én herstelplanning het best bij je passen, hangt onder meer af van je brilsterkte, hoornvlies, ooggezondheid, beroep, sportactiviteiten en visuele verwachtingen.

Een uitgebreid vooronderzoek maakt duidelijk welke ingreep voor jouw ogen geschikt is en welke hersteltijd je praktisch moet voorzien. Plan hiervoor een afspraak bij de oogarts en bespreek vooraf ook je werk, sport en dagelijkse activiteiten.